HomeThảo dược

Cam thảo (cam thảo Bắc), vị thuốc quý nhưng không phải ai cũng có thể dùng

Cam thảo (cam thảo Bắc), vị thuốc quý nhưng không phải ai cũng có thể dùng
Like Tweet Pin it Share Share Email

Cam thảo (cam thảo Bắc) là vị thuốc có nhiều công dụng. Tuy nhiên, có những trường hợp không nên dùng vị thuốc này để tránh gây hại cho cơ thể.

“Ngọt bùi thiếp nhớ mùi cam thảo

Cay đắng chàng ơi vị quế chi”.

(Hồ Xuân Hương)

Không cần nói nhiều vì ai cũng biết cam thảo là vị thuốc rất dễ dùng bởi vị ngọt như đường của nó. Nếu là “tín đồ” của trà thanh nhiệt, bạn sẽ không lạ gì vị thuốc này. Thế nhưng, nếu chú ý, bạn sẽ thấy rằng cam thảo ít khi được dùng một mình mà thường kết hợp cùng các vị thuốc khác. Hơn nữa, trong nhiều trường hợp, dùng cam thảo không đúng cách lại còn gây hại.

Công dụng chung của cam thảo Bắc

Vị thuốc cam thảo (hay còn gọi là cam thảo Bắc để phân biệt với cam thảo dây, cam thảo nam), là vị thuốc được lấy từ rễ hoặc thân rễ của cây cam thảo Bắc, có tên khoa học là Glycyrrhiza uralensis, thuộc họ Đậu: Fabaceae (1).

Để chọn được cam thảo tốt, bạn cần chú ý ít nhất ba điều: một là rễ hoặc thân rễ phải to, hai là bề mặt lát gỗ phải có màu vàng ngà và ba là nó phải có vị ngọt đậm (loại có màu vàng xám và vị đắng thì không được dùng làm thuốc).

Cam thảo phơi khô
Cam thảo (Cam thảo Bắc)

Theo Đông y, cam thảo có vị ngọt, tính bình còn chích cam thảo thì có tính ấm. Cam thảo có các tác dụng chính là bổ tỳ vị, nhuận phổi, thanh nhiệt, giải độc.

Để làm chích cam thảo, người ta lấy cam thảo tẩm với mật ong rồi sao bằng lửa nhỏ đến khi dược liệu có màu vàng sẫm và không còn dính tay là được (tỉ lệ cam thảo : mật ong là 1 kg : 200 g và có thể cho thêm 200 g nước sôi vào).

Chích cam thảo

Công dụng của cam thảo Bắc trong các thang thuốc

Khả năng điều hòa

  • Dung hòa những vị thuốc có tính tương kỵ.
  • Làm giảm nhẹ hoặc hòa hoãn độc tính của những vị thuốc có tính độc.
  • Hòa hoãn tính hàn hay tính nóng của một số vị thuốc để chúng hòa hợp với các vị thuốc còn lại.

Khả năng ứng hóa

  • Nếu được dùng trong các thang thuốc bổ thì cam thảo có tác dụng bồi bổ.
  • Nếu được dùng trong các thang thuốc mát thì cam thảo có tác dụng giải nhiệt cơ thể.
  • Nếu được dùng trong các thang thuốc nhuận thì cam thảo có tác dụng dưỡng âm.

Nói tóm lại, cam thảo ít được dùng như một vị thuốc chính mà thường được dùng dưới dạng thuốc hỗ trợ, đi cùng các vị thuốc khác. Mặt khác, nếu dùng cam thảo trong các bài thuốc thanh nhiệt, giải độc thì dùng loại phơi khô; nếu dùng trong bài thuốc bổ thì dùng cam thảo chích.

Một số bài thuốc có dùng cam thảo Bắc

  1. Điều trị khí huyết hư, tim hồi hộp, tự ra mồ hôi, giúp ích khí và điều hòa mạch nhịp

Thành phần: cam thảo chích (12 g), thục địa (12 g), gừng sống (9 g), hỏa ma nhân (9 g), quế chi (9 g), đảng sâm (9 g), mạch môn (9 g), a giao (9 g), táo Tàu (4 quả).

Cách dùng: sắc lấy nước uống một thang mỗi ngày.

2. Điều trị cơ bắp co rút, gây đau buốt

Thành phần: thược dược và cam thảo (mỗi vị 12 g).

Cách dùng: sắc lấy nước uống

3. Điều trị ngộ độc thực phẩm (do ăn nấm độc) và ngộ độc thuốc trừ sâu

Thành phần: cam thảo và phòng phong (mỗi vị 30 g).

Cách dùng: sắc lấy nước uống.

4. Điều trị mụn nhọt

Thành phần: cam thảo (15 g), đương quy (50 g), hoàng kỳ (50 g), kim ngân (100 g).

Cách dùng: sắc trong 4 lít nước đến khi còn 600 ml nước thì ngưng, mỗi lần uống 200 ml nước sắc, ngày uống hai lần.

5. Điều trị viêm phế quản mãn tính và tràn khí phổi

Thành phần: cam thảo (6 g), quế (8 g), phục linh (8 g) và ngũ vị tử (10 g).

Cách dùng: sắc trong 1 giờ với 800 ml nước và chia thành 3 lần uống trong ngày.

Những lưu ý khi dùng cam thảo làm thuốc

  1. Công dụng của cam thảo Bắc là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, có một số trường hợp không nên dùng vị thuốc này, nhất là những người đang bị táo bón hoặc bị phù nề (do viêm thận…).
  2. Không dùng quá liều hoặc dùng trong thời gian dài vì dễ gây táo bón và các tác dụng phụ.
  3. Người đầy bụng, nôn mửa do dạ dày yếu không nên dùng.
  4. Không kết hợp chung với nhân trần, đại kích, cam toại, nguyên hoa…
  5. Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng làm thuốc.

https://cayhoala.com/tao-tau-tao-den-tao-do-chua-benh-gi/

Tư liệu tham khảo

  1. Cam thảo, https://vi.wikipedia.org/wiki/Cam_th%E1%BA%A3o, ngày truy cập: 26/11/2019.
  2. Phạm Thiệp – Lê Văn Thuần – Bùi Xuân Chương, Cây thuốc bài thuốc và biệt dược, trang 43.
  3. Nhiều tác giả, Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, tập 1, trang 326.

 

Các thông tin trong cayhoala.com chỉ mang tính chất tham khảo. Trước khi áp dụng, các bạn nên hỏi thêm ý kiến của các chuyên gia. Trân trọng!

Chia sẻ bài viết này lên:
error: