HomeThảo dược

Quả Phật thủ làm mứt, ngâm rượu điều trị ho và kích thích tiêu hóa

Quả Phật thủ làm mứt, ngâm rượu điều trị ho và kích thích tiêu hóa
Like Tweet Pin it Share Share Email

Quả Phật thủ không ăn trực tiếp được nhưng có thể chế biến thành mứt và làm thuốc chữa bệnh.

Quả Phật thủ, hình dáng kỳ lạ

Thời gian gần Tết, các nhà vườn ở miền Bắc không chỉ chăm chút cho những cành đào, chậu quất mà còn nâng niu cả những quả Phật thủ vàng ươm.

Phật thủ, tự bao giờ đã không thể thiếu trong mâm ngũ quả truyền thống của người miền Bắc, với ý nghĩa mang đến sự may mắn, thịnh vượng, trường tồn. Trong Phật giáo, quả Phật thủ cũng có ý nghĩa tâm linh riêng (truyền thuyết kể rằng một bàn tay của quan âm Diệu Thiện đã hóa thành cây Phật thủ).

Nến Phật thủ - tâm linh người Việt
Nến Phật thủ được ưa chuộng trong Phật giáo

Vì quả Phật thủ có hình dáng như bàn tay nên người ta còn gọi nó là quả Bàn tay Phật (hay còn gọi là Phật thủ, Phật thủ phiến, Phật thủ cam,  Buddha’s hand…).

Quả Phật thủ có ăn được không?

Quả Phật thủ ăn được nhưng không thể ăn trực tiếp mà phải qua chế biến, thường là làm mứt.

Để làm mứt Phật thủ, các bạn lấy quả tươi, rửa sạch, thái nhỏ thành sợi dài, hình vuông hay hình hạt lựu tùy theo sở thích (với độ dày chừng 1 cm).

Thịt quả Phật thủ
Thịt quả Phật thủ thái lát

Tiếp theo, các bạn đem Phật thủ luộc cho chín mềm (trong khoảng 30 phút) rồi vớt ra riêng, sau đó cho thêm một ít nước và 650 g đường vào và đun riu riu, cứ thế cho đến khi thịt quả trong lại, ngấm đường và nước đường hơi sệt lại là vớt ra được.

Mứt Phật thủ
Mứt Phật thủ

Tuy nhiên, nếu muốn ăn mứt khô (cho dễ cầm tay) thì các bạn nên vớt ra rổ, để khoảng 1 ngày cho mứt ráo hẳn thì lấy thêm một ít đường rắc lên, áo thành một lớp bên ngoài, sau đó đợi cho mứt khô hẳn thì cất vào keo, lọ để dùng dần.

Quả Phật thủ có thể chữa bệnh gì?

Quả Phật thủ có vị cay the, hơi đắng và chua. Theo y học cổ truyền, quả Phật thủ có tính ôn (ấm) và có hai công năng cơ bản là:

1. Thông vào kinh Tỳ giúp kích thích tiêu hóa, làm mạnh tỳ, điều trị nôn mửa, biếng ăn, đầy bụng đau bụng.

2. Thông vào kinh Phế giúp giảm ho, tan đờm.

Ngoài ra, tinh dầu có trong quả Phật thủ còn giúp kháng khuẩn, kháng nấm, làm tăng quá trình tiêu hóa thức ăn và giúp tăng cân (qua kết quả thí nghiệm trên chuột) (2).

Quả Phật thủ
Quả Phật thủ

Cách dùng: Lựa chọn những quả Phật thủ chín vàng, sạch và an toàn rồi thái mỏng thành các lát dày chừng 3 cm, sau đó phơi âm can cho khô (phơi trong bóng mát, chỗ có gió để tránh hao hụt tinh dầu). Mỗi lần dùng, lấy 3 – 6 g Phật thủ tán bột uống (cũng có thể hãm như trà hay sắc lấy nước uống) (2).

Một số bài thuốc khác từ quả Phật thủ

1. Điều trị viêm họng, bồi bổ gan, lá lách, dạ dày

Mỗi ngày, lấy 5 – 15 g Phật thủ (đã phơi khô), cho thêm 100 ml nước rồi chưng cách thủy và uống (3).

2. Điều trị biếng ăn, hay buồn nôn và ho đờm dai dẳng

Mỗi ngày, lấy 3 – 10 g Phật thủ (đã phơi khô), sắc lấy nước uống hoặc hãm uống như trà (nếu hãm thì nên dùng vỏ quả sẽ tốt hơn) (3).

3. Điều trị viêm dạ dày mãn tính

Mỗi ngày, lấy 10 – 15 g quả Phật thủ tươi, xắt nhỏ, đem hãm như trà và uống (nếu không dùng quả thì dùng hoa, lá hoặc rễ để thay thế cũng được) (3).

4. Giúp dễ tiêu, thông gan, giảm ho đờm và đau trướng trong lồng ngực 

Lấy quả Phật thủ tươi thái lát, phơi âm can (phơi gió cho khô) rồi đem ngâm rượu (tỉ lệ 30 g Phật thủ : 1 kg rượu). Sau vài ngày thì đảo rượu này một lần và khoảng 10 ngày sau thì vớt bỏ cặn, phần rượu thuốc thì để dùng dần (mỗi lần chỉ uống 15 g rượu) (4).

5. Chữa bệnh đau bụng kinh

Lấy 30 g Phật thủ tươi (thái nhỏ), 30 g rượu gạo, 6 g gừng tươi và 6 đương quy (thái nhỏ), cùng sắc uống (lưu ý sắc bằng lửa vừa và đậy nắp khi sắc) (4).

6. Giải rượu

Lấy 30 g Phật thủ tươi, sắc lấy nước uống.

Cây và quả Phật thủ
Cây và quả Phật thủ

Đặc điểm cây Phật thủ

Cây Phật thủ có tên khoa học là Citrus medica var. sarcodactylis, thuộc họ Cam chanh (1). Đây là loài cây không có thân chính mà chỉ có các nhành mọc nghiêng ngả, vì vậy, khi trồng, người ta phải lấy cây làm giá chống đỡ.

Cây Phật thủ chủ yếu được trồng để lấy quả bán vào dịp Tết và thời gian sinh trưởng của quả cũng rất dài, có thể kéo dài đến 9, 10 tháng mới chín. Quả Phật thủ lúc còn sống có màu xanh lá cây, khi chín thì chuyển dần sang màu vàng và có thể để trưng khá lâu mà không bị hỏng.

Lưu ý

  1. Quả Phật thủ thường được phun rất nhiều thuốc hóa học trong quá trình trồng trọt, vì vậy, cần chọn loại quả an toàn khi dùng làm thức ăn, làm thuốc.
  2. Quả Phật thủ sau khi phơi khô rất dễ bị ẩm mốc, vì vậy, cần lưu ý trong bảo quản và sử dụng.
  3. Những người âm hư không được dùng Phật thủ.
  4. Tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.

Xem thêm: Công dụng của quả Phật thủ

Vỏ bưởi, tép bưởi giúp đuổi muỗi, điều trị ho và lọc máu (Citrus maxima)

Xem thêm: Chanh dây có tác dụng gì trong chữa bệnh, nấu ăn và làm đẹp?

Tư liệu tham khảo

  1. Phật thủ, https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%ADt_th%E1%BB%A7
  2. Đỗ Tất Lợi, Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, Nxb Y học, trang 748.
  3. Nhiều tác giả, Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, tập 2, NXB Khoa học và kỹ thuật, 2004, trang 518.
  4. Mẫn Đào, 999 bài thuốc ngâm rượu, NXB Văn hóa dân tộc, trang 278.

Các thông tin trong cayhoala.com chỉ mang tính chất tham khảo. Trước khi áp dụng, các bạn nên hỏi thêm ý kiến của các chuyên gia. Trân trọng!

Chia sẻ bài viết này lên:
error: